به پورتال كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان خراسان رضوي خوش آمديد.
کمينه  
 |  ورود
حقوق کودک
   
پیمان نامه حقوق کودک
 
مقدمه
کشورهای عضو پیمان نامه حاضر، با توجه به اینکه طبق اصول اعلام شده در منشور سازمان ملل متحد، شالوده آزادی، عدالت و صلح جهانی همانا به رسمیت شناختن منزلت ذاتی و حقوق مساوی و غیر قابل انکار همه اعضای خانواده بشری است،
با در نظر داشتن اینکه مردم ملل متحد اعتقاد خود به حقوق اساسی بشر و منزلت و ارزش انسان را در منشور سازمان ملل متحد مورد تأیید مجدد قرار داده اند و عزم راسخ دارند رشد اجتماعی و سطح زندگی بهتر توام با آزادی های گسترده تر را ترویج نمایند،
با اذعان به این که سازمان ملل متحد و در اعلامیه جهانی حقوق بشر در میثاق های بین المللی مربوط به حقوق بشر اعلام و موافقت نموده است که همگان، بدون هر گونه تبعیض از نظر نژاد، رنگ، جنسیت، زبان، مذهب، عقاید سیاسی و دیگر عقاید، منشا ملی یا اجتماعی، دارایی، تولد یا سایر خصوصیات،سزاوار کلیه حقوق و آزادی های مندرج در اسناد مذکور هستند، با یادآوری این که سازمان ملل متحد در اعلامیه جهانی حقوق بشر اعلام نموده است که دوران کودکی مستلزم مراقبت و مساعدت ویژه می باشد،
با اعتقاد به اینکه خانواده، به عنوان گروه بنیادین جامعه و محیط طبیعی رشد و رفاه کلیه اعضای آن و به ویژه کودکان، باید از حمایت و مساعدت لازم برخوردار شود به نحوی که بتواند مسئولیت هایش را در جامعه کاملاً بر عهده گیرد،
با اذعان به این که کودک برای رشد کامل و هماهنگ شخصیت خود باید در محیط خانوادگی، و در فضایی (مملو) از خوشبختی، محبت و تفاهم رشد یابد،
با توجه به این که کودک باید برای زندگی فردی در اجتماع آمادگی کامل پیدا کند و در سایه آرمان های اعلام شده در منشور سازمان ملل متحد و به ویژه صلح، عزت، مدارا، آزادی، برابری و همبستگی بزرگ شود،
با در نظر داشتن این که ضرورت ارائه مراقبت ویژه برای کودک در اعلامیه حقوق کودک ژنو مورخ 1924 و در اعلامیه حقوق کودک مصوب عمومی در بیستم نوامبر 1959 تصریح گردیده و در اعلامیه جهانی حقوق بشر و در میثاق بین المللی مربوط به حقوق مدنی و سیاسی (به ویژه مواد 23 و 24)، در میثاق بین المللی مربوط به حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (به ویژه ماده 10) و در اساسنامه ها و اسناد سازمان های تخصصی و سازمان های بین المللی مرتبط با رفاه کودکان به رسمیت شناخته شده است،با در نظر داشتن این که همانگونه که در اعلامیه حقوق کودک تصریح گردیده (( کودک به دلیل عدم رشد کامل جسمی و ذهنی، قبل از تولد و نیز پس از آن نیازمند محافظت و مراقبت ویژه، از جمله حمایت حقوقی مناسب است))،
با یاد آوری مفاد اعلامیه اصول اجتماعی و حقوق مربوط به حمایت و رفاه کودکان با اشاره خاص به امر نگهداری توسط خانواده جایگزین، فرزند خواندگی ملی و بین المللی، مقررات سازمان ملل مبتنی بر حداقل ضوابط برای دادرسی ویژه کودکان (مقررات پکن)، و اعلامیه حمایت از زنان و کودکان در شرایط اضطراری و مخاصمات مسلحانه،
با اذعان به اینکه در تمام کشور های جهان کودکانی هستند که در شرایط فوق العاده دشوار زندگی می کنند و اینگونه کودکان نیازمند توجه ویژه می باشند،
با توجه به اهمیت سنت ها و ارزش های فرهنگی هر یک از ملل در مورد حمایت و رشد هماهنگی کودک،
اذعان به اهمیت همکاری های بین المللی برای بهبود شرایط زندگی کودکان در همه کشور ها، به ویژه در کشورهای در حال رشد، به شرح ذیل توافق نموده اند:
 
بخش اول
ماده 1
از نظر پیمان نامه حاضر منظور از کودک هر انسان دارای کمتر از 18 سال سن است، مگر این که طبق قانون قابل اعمال در مورد کودک، سن قانونی کمتر تعیین شده باشد.                                                                                                  
 
ماده 2
1-       کشورهای عضو، حقوق مندرج در پیمان نامه حاضر را برای هر یک از کودکانی که در حوزه قضایی آنها می باشند بدون هرگونه تبعیض و بدون توجه به نژاد، رنگ، جنسیت، زبان، مذهب، عقاید سیاسی و سایر عقاید، منشاء ملی، قومی، یا اجتماعی، دارایی، معلولیت، تولد یا سایر خصوصیات کودک یا والدین یا سرپرستان قانونی او محترم شمرده و تضمین خواهند کرد.
2-       کشور های عضو همه اقدامات مقتضی را جهت تضمین حمایت از کودک در مقابل کلیه اشکال تبعیض یا مجازات بر اساس وضعیت، فعالیت ها، عقاید ابراز شده، یا اعتقادات والدین، سرپرستان قانونی یا اعضای خانواده کودک به عمل خواهند آورد.
 
ماده 3
1-       در کلیه اقدامات مربوط به کودکان که توسط مؤسسات رفاه اجتماعی دولتی یا خصوصی، دادگاه ها، مقامات اجرایی یا نهاد های قانون گذاری به عمل می آید، منافع عالیه از اهم ملاحظات می باشد.
2-  کشور های عضو متعهد می شوند حمایت و مراقبتی که برای رفاه کودک ضروری است را با توجه به حقوق و تکالیف والدین، سرپرستان قانونی، یا دیگر اشخاصی که قانوناً مسئول کودک هستند، تضمین نمایند و در این راستا کلیه اقدامات قانونی و اجرایی لازم را به عمل خواهند آورد.
3-  کشورهای عضو اطمینان حاصل خواهند نمود که مؤسسات، خدمات و دستگاه های مسئول مراقبت و حمایت از کودکان، به ویژه در زمینه های ایمنی، بهداشت، از حیث تعداد و مناسب بودن کارکنان و نیز نظارت شایسته، با معیار هایی که توسط مقامات واجد صلاحیت مقرر گردیده است منطبق باشد.
 
ماده 4
کشور های عضو کلیه اقدامات قانونی، اجرایی و سایر اقدامات مقتضی را برای تحقق حقوقی که در پیمان نامه حاضر به رسمیت شناخته شده است مأمور خواهند نمود. در مورد حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، کشور های عضو اقدامات مذکور را با به کار گیری حداکثر منابع موجود خود ، و در صورت لزوم، در چهار چوب همکاری های بین المللی به عمل خواهند آورد.
 
ماده 5
کشور های عضو مسئولیت ها، حقوق و تکالیف والدین، یا بر حسب مورد اعضای خانواده گسترده مطابق عرف مرسوم هر منطقه، سرپرستان قانونی یا سایر اشخاصی که قانوناً مسئول کودک هستند را در هدایت و ارائه راهنمایی های مقتضی به روشی هماهنگ با توانایی های بالنده کودک در راستای اعمال حقوق مندرج در پیمان نامه حاضر توسط کودک، محترم خواهند شمرد.
 
ماده 6
1-     کشور های عضو حق ذاتی تمام کودکان را برای زندگی به رسمیت می شناسند.
2-      کشور های عضو بقا و رشد کودک را تا حد امکان تضمین خواهند کرد.
 
ماده 7
1-  تولد کودک باید بلافاصله پس از به دنیا آمدن او ثبت شود و کودک از بدو تولد از حق داشتن نام، حق کسب تابعیت و تا
      حد امکان از حق شناختن والدین و قرار گرفتن تحت مراقبت آنان برخوردار خواهد بود.
2- کشور های عضو اعمال حقوق مذکور را مطابق با قوانین داخلی خود و تعهدات ناشی از اسناد بین المللی مربوطه در این زمینه، به ویژه در مواردی که عدم اعمال این حقوق موجب بی تابعیتی کودک شود، تضمین خواهند نمود.
 
ماده 8
1-  دولت های عضو متعهد می شوند حق کودک برای حفظ هویت خود، از جمله تابعیت، نام و روابط خانوادگی را مطابق قانون و بدون مداخله غیر قانونی محترم بشمارند.
2-  در مواردی که کودک به صورت غیر قانونی از تمام یا برخی از حقوق مربوط به هویت خود محروم شود، کشورهای عضو حمایت و مساعدت مقتضی را برای استیفای سریع هویت او فراهم خواهند آورد.
 
ماده 9
1-  دولت های عضو تضمین خواهند کرد که کودک از والدین خود بر خلاف میا آنان جدا نشود، مگر در مواردی که مقامات واجد صلاحیت مطابق قوانین و مقررات قابل اعمال و پس از بررسی های قضایی حکم دهند که این جدایی برای تأمین منافع عالیه کودک ضروری می باشد. چنین حکمی ممکن است در مواردی خاص، جدا از یکدیگر زندگی می کنند و باید در مورد محل اقامت کودک تصمیم گیری شود، ضروری باشد.
2-  در هر یک از دادرسی های مرتبط با بند 1 این ماده، باید به همه طرف های ذینفع فرصت داده شود در دادرسی ها شرکت کنند و نظرات خود را ابراز نمایند.
3-  دولت های عضو حق کودک جدا شده از یک یا هر دو والد خود را برای حفظ روابط شخصی و تماس مستقیم و منظم با هر دو والد محترم خواهند شمرد مگر آن که این امر مغایر با منافع عالیه کودک باشد.
4-  هر گاه این جدایی ناشی از اقدامات یک کشور عضو از قبیل بازداشت، حبس، تبعید، اخراج یا مرگ یک یا هر دو والد یا کودک (از جمله مرگی که به هر دلیل در حین توقیف شخص توسط دولت روی می دهد) باشد، کشور عضو، بنا به درخواست، اطلاعات ضروری مربوط به محل اقامت عضو (یا اعضای) غایب خانواده را در اختیار والدین، کودک یا، در موارد مقتضی، یکی دیگر از اعضای خانواده قرار خواهد داد، مگر آن که ارائه این اطلاعات محل رفاه کودک باشد. علاوه بر این، کشور های عضو تضمین خواهند نمود که تسلیم این درخواست فی نفسه تبعات نامطلوبی برای فرد (یا افراد) ذینفع در پی نداشته باشد.
 
ماده 10
به موجب تعهدات ناشی از بند 1 ماده 9، کشورهای عضو درخواست کودک یا والدین او را برای ورود به یک کشور عضور یا خروج از آن به منظور پیوند مجدد خانواده، با نظر مثبت و به روشی انسانی و سریع بررسی خواهند کرد. کشورهای عضو علاوه بر این تضمین خواهند کرد که تسلیم چنین درخواستی تبعات نامطلوبی برای درخواست کنندگان و اعضای خانواده، آنان در پی نداشته باشد.
کودکی که والدینش مقیم کشور های مختلفی هستند حق دارد که، جز در شرایط استثنایی، به صورت منظم روابط شخصی و تماس مستقیم خود را با هر دو والد حفظ نماید. به این منظور و مطابق با تعهدات کشورهای عضو به موجب بند 1 ماده 9، کشورهای عضو حق کودک و والدین او را برای ترک هر کشوری، از جمله کشور خود، و ورود به کشور خود محترم شمرد. حق ترک هر کشوری تنها مشمول محدودیت هایی است که در قانون تصریح شده و برای حفظ امنیت ملی، نظم عمومی، بهداشت عمومی، اخلاق عمومی یا حقوق و آزادی های دیگران ضروری است و با سایر حقوق مندرج در پیمان نامه حاضر منطبق می باشد.
 
ماده 11
1- به منظور مبارزه با انتقال غیر قانونی کودکان به خارج از کشور و عدم بازگشت کودکان مقیم خارج کشور های عضو اقداماتی معمول خواهند داشت.
2- کشور های عضو به همین منظور انعقاد توافق نامه های دو جانبه یا چند جانبه و یا الحاق به توافقنامه های موجود را تشویق خواهند کرد.
 
ماده 12
1- کشورهای عضو تضمین خواهند کرد که کودکی که قادر به شکل دادن عقاید خود می باشد حق ابراز آزادانه این عقاید را در کلیه اموری که به وی مربوط می شود داشته باشد و متناسب سن و میزان رشد فکری کودک به نظرات وی اهمیت لازم داده شود.
2- بدین منظور باید به ویژه برای کودک این فرصت فراهم شود تا بتواند در کلیه مراحل رسیدگی قضایی و اجرایی مربوط به خود مستقیما یا از طریق یک نماینده یا مرجع مناسب به روشی منطبق با مقررات آیین دادرسی در قوانین داخلی اظهار نظر نماید.
 
ماده 13
1- کودک باید حق آزادی بیان داشته باشد. حق مذکور شامل آزادی جستجو، دریافت و ارائه اطلاعات و عقاید از هر گونه است بدون توجه به مرزها به طور شفاهی، کتبی، چاپ شده یا به شکل آثار هنری و یا از طریق هر رسانه ای که کودک انتخاب کند.
2- اعمال حق مذکور ممکن است محدود به برخی محدودیت ها باشد لیکن این محدودیت ها باید تنها منحصر به مواردی باشد که در قانون تصریح شده و به یکی از دلایل زیر ضروری است:
الف) برای رعایت حقوق و آبروی دیگران، ب) برای حفظ امنیت ملی، نظم عمومی، بهداشت عمومی یا اخلاق عمومی.
 
ماده 14
1-     کشور های عضوحق آزادی اندیشه، عقیده و مذهب را برای کودک محترم خواهند شمرد.
2- کشور های عضو حقوق و تکالیف والدین و بر حسب مورد سرپرستان قانونی را در هدایت کودک برای اعمال حقوق خود به روشی هماهنگ با توانایی های بالنده وی محترم خواهند شمرد.
3- آزادی آشکار ساختن مذهب یا اعتقادات تنها می تواند مشمول محدودیت هایی باشد که در قانون تصریح شده و برای حفظ امنیت، نظم، بهداشت و اخلاق عمومی یا حقوق اسایس و آزادی های دیگران ضروری است.
 
ماده 15
1-     کشور های عضو حقوق کودک را در مورد آزادی اجتماعات و مجامع مسالمت آمیز به رسمیت می شناسد.
2- به غیر از محدودیت هایی که در قانون تصریح شده و در یک جامعه دموکراتیک برای حفظ امنیت ملی یا عمومی، نظم عمومی، بهداشت عمومی، اخلاق عمومی و یا حمایت از حقوق و آزادی های دیگران ضروری است، نباید هیچ گونه محدودیتی در اعمال حقوق مذکور ایجاد گردد.
 
ماده 16
1- در امور خصوصی، خانوادگی یا مکاتبات هیچ کودکی نباید مداخله خودسرانه یا غیر قانونی کرد یا به صورت غیر قانونی عزت و آبروی او را مورد تعرض قرار داد.
2-     کودک حق برخورداری از حمایت قانون را در برابر اینگونه مداخلات و تعرضات دارد.
 
ماده 17
کشورهای عضو به عملکرد مهم رسانه های گروهی واقف بوده و تضمین خواهند کرد که کودک به اطلاعات و مطالب از منابع گوناگون ملی و بین المللی دسترسی داشته باشد، به ویژه اطلاعات و مطالبی که هدف آنها تویج رفاه اجتماعی، معنوی و اخلاقی و بهداشت جسمی و روانی کودک است. بدین منظور کشورهای عضو اقدامات زیر را به عمل خواهند آورد:
الف) تشویق رسانه های گروهی به انتشار و پخش اطلاعات و مطالبی که برای کودک از نظر اجتماعی و فرهنگی سودمند و مطابق با روح ماده 29 باشد.
ب) تشویق همکاری های بین المللی در زمینه تولید، مبادله و انتشار اینگونه اطلاعات و مطالب از منابع گوناگون فرهنگی، ملی و بین المللی.
پ) تشویق تولید و انتشار کتابهای کودکان.
ت)تشویق رسانه های گروهی به بذل توجه خاص به نیازهای کودکان گروه های اقلیت یا بومی از نظر زبان.
ث) تشویق تهیه رهنمودهای مناسب برای حمایت از کودک در برابر اطلاعات و مطالبی که به رفاه وی آسیب می رساند با در نظر داشتن مفاد مندرج در مواد 13 و 18.
 
ماده 18
1- کشورهای عضو حداکثر تلاش خود را به کار خواهند بست تا این اصل که هر دو والد در مورد پرورش و رشد جسمانی کودک مسئولیت مشترک دارند به رسمیت شناخته شود. والدین یا بر حسب مورد سرپرستان قانونی مسئولیت عمده را در پرورش و رشد کودک بر عهده دارند. منافع عالیه کودک عمده ترین موضوع مورد توجه آنان خواهد بود.
2- به منظور تضمین و ترویج حقوق مندرج در پیمان نامه حاضر کشورهای عضو مساعدت لازم را به والدین و سرپرستان قانونی در جهت ایفای مسئولیت هایشان برای پرورش کودک عرضه خواهند کرد و توسعه مؤسسات، تسهیلات و خدمات برای مراقبت از کودکان را تضمین خواهند نمود.
3- کشورهای عضو کلیه اقدامات لازم را به عمل خواهند آورد تا اطمینان حاصل نمایند حق کودکان دارای والدین شاغل برای برخورداری از خدمات و تسهیلت مربوط به نگهداری کودکان که استحقاق آن را دارند تضمین گردد.
 
ماده 19
1- کشورهای عضو کلیه اقدامات قانونی، اجرایی، اجتماعی و آموزشی لازم را به عمل خواهند آورد تا از کودک در برابر کلیه اشکال خشونت جسمی یا روانی، صدمه یا آزار، بی توجهی یا رفتار توام با سهل انگاری، سوء رفتار یا بهره کشی، از جمله سوء استفاده جنسی، در حین مراقبت توسط والد (یا والدین)، سرپرست یا سرپرستان قانونی یا هر شخص دیگری که عهده دار ماقبت از کودک است حمایت کنند.
2- این گونه اقدامات حمایتی بر حسب مورد شامل روش های مؤثر برایایجاد برنامه های اجتماعی جهت فراهم نمودن پشتیبانی لازم از کودک و کسانی که عهده دار مراقبت از کودک هستند و نیز پشتیبانی از دیگر شکل های پیشگیری و شناسایی، گزارش دهی، ارجاع، تحقیق، درمان و پیگیری موارد سوء رفتار با کودک که قبلا ذکر گردید و بر حسب مورد پشتیبانی از پیگرد قضایی، باشد.
 
ماده 20
1- کودکی که به طور موقت یا دائم از محیط خانوادگی خود محروم شده است یا کودکی به خاطر منافع عالیه اش نتوان به او اجازه داد که در آن محیط باقی بماند سزاوار حمایت و مساعدت ویژه از سوی دولت خواهد بود.
2-   کشور های عضو طبق قوانین داخلی خود برای این گونه کودکان مراقبت جایگزین تضمین خواهند نمود.
3- چنین مراقبتی ممکن است از جمله شامل نگهداری توسط خانواده جایگزین، کفالت در قوانین اسلامی، فرزند خواندگی یا در صورت لزوم اسکان در موسسات مناسب برای مراقبت از کودکان باشد. هنگام بررسی راه حل ها، باید به مطلوبیت تداوم در پرورش کودک و نیز به پیشینه قومی، مذهبی، فرهنگی و زبانی کودک توجه شایسته ای نمود.
 
ماده 21
آن دسته از کشورهای عضو که نظام فرزندخواندگی را به رسمیت می شناسند یا آن را مجاز می دانند تضمین خواهند کرد که منافع عالایه کودک مهم ترین نکته مورد توجه باشد و اقدامات زیر را به عمل خواهند آورد:
الف) تضمین اینکه فرزند خواندگی تنها با مجوز مقامات واجد صلاحیتی صورت پذیرد که مطابق با قوانین و مقررات قابل اعمال و بر اساس اطلاعات موثق و قابل اطمینان تعیین می کنند که با توجه به وضعیت کودک در ارتباط با والدین، خویشاوندان و سرپرستان قانونی، فرزند خواندگی جایز است و در صورت لزوم اشخاص ذیربط رضایت آگاهانه خود را در مورد فرزند خواندگی براساس مشاوره های مقتضی اعلام نموده اند.
ب) فرزند خواندگی در کشورهای دیگر را به عنوان روش دیگری برای مراقبت از کودکان در مواردی که امکان سپردن کودک به عنوان فرزند خوانده به یک خانواده یا یافتن هیچ گونه روش مناسبی برای مراقبت از کودک در کشور متبوع وی وجود ندارد، به رسمیت خواهند شناخت.
پ) تضمین برخورداری کودکی که در کشوری دیگر به فرزندخواندگی پذیرفته می شود از حمایت ها و معیارهایی که در صورت فرزند خواندگی در کشور خود از آنها برخوردار می شد.
ت) اتخاذ کلیه تدابیر مناسب به منظور حصول اطمینان از اینکه فرزند خواندگی در کشور دیگر برای اشخاص ذیربط در بردارنده درآمدهای مالی نادرست نباشد.
ث) ترویج اهداف ماده حاضر در موارد مقتضی از طریق انعقاد قراردادها یا اتخاذ تدابیر دو یا چند جانبه و در این چارچوب تلاش برای حصول اطمینان از این که فرزندخواندگی کودک در یک کشو.ر دیگر تنها توسط مقامات یا نهاد های واجد صلاحیت صورت پذیرد.
 
ماده 22
1-       کشورهای عضو اقدامات لازم را به عمل خواهند آورد تا تضمین شود کودکی که متقاضی پناهندگی است یا طبق قوانین و مقررات بین المللی یا داخلی پناهنده محسوب می شود اعم از این که همراه والدین خود یا شخص دیگری باشد و یا همراه نداشته باشد از حمایت مناسب و مساعدت بشردوستانه در برخورداری از حقوق مندرج قابل اعمال در این پیمان نامه و در سایر اسناد بین المللی مربوط به حقوق بشر یا بشردوستانه که کشورهای عضو به آنها ملحق شده اند بهرهمند خواهد شد.
2-       به این منظور کشور های عضو در مواردی که مقتضی بدانند در همه تلاش های سازمان ملل متحد و نیز سایر سازمان های بین المللی یا غیر دولتی ذیربط که با سازمان ملل همکاری می کنند جهت مساعدت و حمایت از این گونه کودکان و ردیابی والدین یا سایر اعضای خانواده کودک پناهنده به منظور کسب اطلاعات لازم برای پیوستن مجدد وی به خانواده اش همکاری خواهند کرد. در مواردی که نتوان والدین دیگر اعضای خانواده را یافت باید برای چنین کودکی همان حمایتی را فراهم نمود که مطابق مفاد پیمان نامه حاضر برای کودکان در نظر گرفته می شود که موقتاً یا به طور دائم از محیط خانوادگی محروم شده اند.
 
ماده 23
1-       کشورهای عضو اذعان د ارند کودکی که از لحاظ جسمی یا ذهنی معلول است باید از یک زندگی کامل و محترمانه در شرایطی که متضمن منزلت و افزایش اتکا به نفس او باشو و مشارکت موثر او را در جامعه تسهیل نماید برخوردار باشد.
2-       کشور های عضو حق کودکان معلول را برای برخورداری از مراقبت ویژه به رسمیت می شناسند و بسته به منابع موجود مساعدت مورد تقاضا و متناسب با شرایط کودک، والدین یا سایر مراقبان کودک را برای کودک که مستحق و کسانی که مسئول مراقبت از او هستند تشویق و تضمین خواهند کرد.
3-       با تشخیص نیاز های ویژه کودک معلو.ل، مساعدت مقرر در بند 2 ماده حاضر باید در صورت امکان و در نظر گرفتن امکانات مالی والدین یا دیگر مراقبان کودک به طور رایگان ارائه شود و باید به گونه ای طراحی شود که متضمن دسترسی موثر کودک معلول به تحصیل، دوره های آموزشی، خدمات بهداشتی، خدمات توانبخشی، آماده سازی برای اشتغال و امکانات تفریحی باشد و به روشی که موجب دستیابی کودک به بالاترین حد ادغام در جامعه و رشد فردی، از جمله رشد فرهنگی و معنوی گردد.
4-       کشور های عضو در سایه همکاری های بین المللی، مبادله اطلاعات مقتضی را در زمینه مراقبت های بهداشتی جهت پیشگیری و معالجات پزشکی، روان شناسی و توان بخشی کودکان معلول ترویج خواهند کرد. مبادله اطلاعات مذکور از جمله شامل انتشار و دسترسی به اطلاعات مربوط به روش های توان بخشی، آموزش و خدمات حرفه ای است و هدف آن قادر ساختن کشورهای عضو به بهبود توانایی ها و مهارت ها و گسترش تجربیات آنها در این زمینه هاست. در این مورد توجه خاصی به نیازهای کشورهای در حال رشد مبذول خواهد شد.
 
ماده 24
1-       کشورهای عضو حق کودک را برای برخورداری از بالاترین معیارهای بهداشتی و تهسیلات قابل حصول جهت درمان بیماری و بازیابی سلامت به رسمیت می شناسند. کشورهای عضو برای تضمین این که هیچ کودکی از حق دسترسی به چنین خدمات بهداشتی محروم نماند تلاش خواهند کرد.
2-       کشورهای عضو اعمال کامل حق مذکور را پیگیری خواهند نمود و به ویژه در موارد زیر اقدامات مقتضی به عمل خواهند آورد:
الف) کاهش مرگ و میر نوزادان و کودکان
ب) تضمین ارائه کمک های پزشکی و مراقبت های بهداشتی لازم برای همه کودکان با تأکید بر گسترش مراقبت های بهداشتی اولیه
پ) مبارزه علیه بیماری ها و سوء تغذیه در چارچوب مراقبت های بهداشتی اولیه از جملهاز طریق به کار بستن فن آوری موجود و فراهم ساختن مواد غذایی مقوی و کافی و آب آشامیدنی سالم با توجه به خطرات آلودگی محیط زیست
ت) تضمین مراقبت های بهداشتی پیش و پس از زایمان برای مادران
ث) تضمین این که همه اقشار جامعه به ویژه والدین و کودکان از آموزش های مربوط آگاهی و به آنها دسترسی داشته باشند و در استفاده از دانش پایه در مورد بهداشت و تغذیه کودک، مزایای تغذیه با شیر مادر، بهداشت و بهداشت محیط و پیشگیری از سوانح مورد حمایت قرار گیرند.
ج) توسعه مراقبت های بهداشتی جهت پیشگیری و راهنمایی والدین و آموزش تنظیم خانواده و خدمات مربوطه.
3- کشورهای عضو به منظور برچیدن روش های سنتی که به سلامت کودک آسیب می رسانند کلیه اقدامات مناسب و موثر را به عمل خواهند آورد.
4- کشورهای عضو برای دستیابی تدریجی به تحقق کامل حق مندرج در ماده حاضر متعهد می شوند همکاری های بین المللی را ترویج و تشویق نمایند. در این مورد به نیاز های کشورهای در حال رشد توجه خاصی مبذول خواهد شد.
 
ماده 25
کشورهای عضو حق کودکی که توسطمقامات واجد صلاحیت جهت نگهداری و حمایت یا بازیابی سلامت جسمی یا روانی به خانواده یا مؤسسه ای سپرده شده است را برای انجام بررسی دوره ای درمان ارائه شده برای کودک و کلیه شرایط دیگر مربوط به نگهداری از او به رسمیت می شناسند.
 
ماده 26
1-       کشورهای عضو حق هر کودک را برای برخورداری از تأمین اجتماعی ازجمله بیمه اجتماعی به رسمیت می شناسند و اقدامات لازم را برای دستیابی به تحقق کامل این حق مطابق با قوانین داخلی خود به عمل خواهند آورد.
2-       مزایای مذکور در موارد مقتضی باید با توجه به امکانات و شرایط کودک و اشخاص مسئول نگهداری از او و نیز سایر ملاحظات مربوط به درخواست مزایا از سوی کودک یا از طرف او اعطا شوند.
 
ماده 27
1-       کشورهای عضو حق همه کودکان را برای برخورداری از سطح زندگی مناسب برای رشد جسمی، ذهنی، معنوی، اخلاقی و اجتماعی به رسمیت می شناسند.
2-       والد یا والدین یا دیگر اشخاص مسئول کودک در حد توان و امکانات مالی خود مسئولیت عمده را در تأمین شرایط زندگی لازم برای رشد کودک بر عهده دارند.
3-       کشورهای عضو، بر حسب شرایط داخلی و در حد امکانت خود اقدامات مقتضی جهت کمک به والدین و دیگر اشخاص مسئول کودک برای اعمال حق مذکور به عمل خواهند آورد و در صورت نیاز، به ویژه در ارتباط با تغذیه و پوشاک و مسکن، کمک های مادی و برنامه های پشتیبانی فراهم خواهند کرد.
4-       کشورهای عضو کلیه اقدامات لازم را جهت تضمین پرداخت نفقه کودک توسط والدین یا دیگر اشخاص که از نظر مالی مسئولیت کودک را به عهده دارند چه در داخل کشور عضو و چه در خارج به عمل خواهند آورد. به ویژه هر گاه شخصی که مسئولیت تأمین مالی کودک را به عهده دارد در کشور دیگری غیر از کشور کودک زندگی می کند کشورهای عضو باید الحاق به توافق نامه ها و نیز اتخاذ تدابیر مناسب دیگر را ترویج نمایند.
 
ماده 28
1- کشورهای عضو حق کودک را برای برخورداری از آموزش به رسمیت می شناسند و برای دستیابی به این حق، به صورت تدریجی و بر پایه ایجاد فرصت های برابر به ویژه اقدامات زیر را معمول خواهند داشت:
الف) اجباری کردن و در دسترس قرار دادن آموزش ابتدایی رایگان برای همه
ب) تشویق ایجاد و گسترش انواع مختلف آموزش متوسط، از جمله آموزش عمومی و حرفه ای، فراهم کردن و قراردادن آنها در دسترس همه کودکان، و به عمل آوردن اقدامات مقتضی از قبیل ارائه آموزش رایگان و اعطای کمک های مالی در صورت نیاز
پ) در دسترس قرار دادن آموزش عالی برای همگان بر اساس قابلیت و از هر طریق مناسب
ت) فراهم نمودن اطلاعات و راهنمایی های آموزشی و حرفه ای و قرار دادن آنها در دسترس همه کودکان
ث) به عمل آوردن اقداماتی جهت تشویق به حضور منظم در مدارس و کاهش موارد ترک تحصیل
2- کشورهای عضو کلیه اقدامات مقتضی را جهت تضمین این که انضباط در مدارس مطابق با شأن انسانی کودک و مفاد پیمان نامه حاضر اعمال می شودمعمول خواهند داشت.
3- کشورهای عضو همکاری های بین المللی را در موارد مربوط به آموزش به ویژه در جهت مشارکت در ریشه کن ساختن جهل و بیسوادی در سراسر جهان و تسهیل دسترسی به دانش علمی و فنی و روش های نوین تدریس تشویق و ترویج خواهند کرد. در این خصوص توجهی ویژه به نیازهای کشورهای در حال رشد مبذول خواهد شد.
 
ماده 29
1-     کشورهای عضو اتفاق نظر دارند دکه آموزش کودک باید در راستای اهداف زیر باشد:
الف) رشد شخصیت، استعداد ها و توانایی های جسمی و ذهنی کودک تا حد امکان
ب) افزایش احترام به حقوق بشر و آزادی های اساسی و اصول مندرج در منشور سازمان ملل متحد
پ) افزایش احترام به والدین کودک، هویت فرهنگی، زبان و ارزش های کودک، به ارزشهای ملی کشوریکه کودک در آن زندگی می کند و موطن اصلی او و به تمدن های متفاوت با تمدنی که او بدان تعلق دارد
ت) آماده سازی کودک برای یک زندگی مسئولانه در جامعه آزاد و با روحیه تفاهم، صلح، مدارا، مساوات بین زن و مرد و دوستی میان همه مردان، گروه های قومی، ملی و مذهبی و افرادی که منشا بومی دارند
ث) افزایش احترام به محیط زیست طبیعی    
2- هیچ بخشی از ماده حاضر یا ماده 28 نباید به گونه ای تفسیر شود که مخل آزادی افراد و نهادها برای تأسیس و اداره مؤسسات آموزشی گردد منوط به این که اصول مقرر در بند 1 ماده حاضر شرایط مربوط به منطبق بودن آموزش در این گونه مؤسسات با معیارهای حداقل که ممکن است توسط دولت تعیین شده باشد همواره رعایت شوند.
 
ماده 30
در کشورهایی که اقلیت های قومی، مذهبی یا زبانی و یا افرادی با منشاء بومی مجود دارند، کودک متعلق به این گونه اقلیت ها یا کودکی که بومی است نباید از حق برخورداری از فرهنگ خود برخورداری از مذهب خود و اعمال آن یا استفاده از زبان خود به همراه سایر اعضای گروهش محروم شود.
 ماده 31
1- کشورهای عضو حق کودک را برای استراحت، داشتن اوقات فراغت، پرداختن به بازی و فعالیت های تفریحی متناسب با سن کودک و مشارکت آزادانه در زندگی فرهنگی و هنری به رسمیت می شناسند.
2- کشورهای عضو حق کودک برای مشارکت کامل در زندگی فرهنگی و هنری را محترم شمرده و ترویج خواهند کرد و مشوق فراهم ساختن فرصت های برابر و مناسب برای فعالیت های فرهنگی، هنری و تفریحی خواهند بود.
 
ماده 32
1- کشورهای عضو حق کودک را برای برخورداری از حمایت در برابر بهره کشی اقتصادی و انجام هرگونه کاری که ممکن است زیانبار باشد یا خللی در تحصیل کودک وارد آورد و یا به سلامتی کودک یا رشد جسمانی، ذهنی، اخلاقی یا اجتماعی او آسیب رساند، به رسمیت می شناسند.
2- کشورهای عضو جهت تضمین اجرای ماده حاضر اقدامات قانونی، اجرایی، اجتماعی و آموزشی را به عمل خواهند آورد. بدین منظور و با عنایت به مفاد سایر اسناد بین المللی مربوطه کشورهای عضو به ویژه اقدامات ذیل را به عمل خواهند آورد:
الف) تعیین حداقل سن یا حداقل سنین برای اشتغال به کار
ب) تدوین مقررات مناسب در ارتباط با ساعات کار و شرایط اشتغال
ج) تعیین مجازات های مناسب یا ضمانت های اجرایی دیگر به منظور تضمین اجرای موثر ماده حاضر.
 
ماده 32
کشورهای عضو کلیه اقدامات مقتضی از جمله اقدامات قانونی، اجرایی، اجتماعی و آموزشی را به عمل خواهند آورد تا کودکان را در برابر استفاده غیر مجاز از داروهای مخدر و روانگردان که در اسناد بین المللی مربوطه توصیف شده اند حمایت نمایند و از استفاده از کودکان در تولید غیر مجاز قاچاق چنین موادی جلوگیری کنند.
 
ماده 34
کشورهای عضو متعهد می شوند از کودک در برابر کلیه اشکال بهره کشی و سوءاستفاده جنسی حمایت کنند. بدین منظور کشورهای عضو به ویژه کلیه اقدامات مقتضی ملی، دو جانبه و چند جانبه را به عمل خواهند آورد تا از موارد زیر جلوگیری شود:
الف) اغوا یا وادار کردن کودک به پرداختن به هر گونه فعالیت جنسی غیر قانونی.
ب) استفاده استثمارگرانه از کودکان در فحشا یا دیگر اعمال جنسی غیر قانونی.
پ) استفاده استثمارگرانه از کودکان در نمایش ها یا مطالب مبتذل (پور نوگرافیک)
 
ماده 35
به منظور جلوگیری از ربوده شدن، فروش یا قاچاق کودکان به هر منظور و به هر شکل، کشورهای عضو کلیه اقدامات مقتضی ملی دوجانبه و چند جانبه را به عمل خواهند آورد.
 
ماده 36
کشورهای عضو از کودک در برابر کلیه اشکال دیگر بهره کشی که مغایر با هر یک از جنبه های رفاه کودک باشد حمایت خواهند کرد.
 
ماده 37
کشورهای عضو تضمین خواهند کرد که:
الف) هیچ کودکی مورد شکنجه یا سایر رفتارهای بی رحمانه غیر انسانی یا تحتقیر آمیر قرار نگیرد. مجازات اعدام یا حبس ابد بدون امکان آزادی نباید در مورد جرم هایی که اشخاص زیر 18سال مرتکب می شوند اعمال گردد.
ب) هیچ کودکی به طور قانونی یا خودسرانه از آزادی محروم نشود. دستگیری، بازداشت یا زندانی کردن کودک باید مطابق قانون و تنها به عنوان آخرین راه چاره و در کوتاهترین زمان ممکن صورت پذیرد.
پ)با هر کودکی که از آزادی محروم شده است رفتاری انسانی و همراه با احترام به مقام ذاتی انسان و با توجه به نیازهای افراد هم سن او اعمال شود. به ویژه کودک محروم از آزادی باید از بزرگسالان جدا شود مگر آن که این امر مغایر با منافع عالیه کودک تشخیص داده شود و او حق دارد جز در موارد استثنایی تماس خود را با خانواده اش از طریق مکاتبه و ملاقات حفظ کند.
ت) هر کودک محروم از آزادی حق دسترسی فوری به کمک های حقوقی و سایر مساعدت های مقتضی داشته باشد و همچنین حق داشته باشد که محرومیت خود از آزادی را از حیث تطابق در برابر دادگاه یا هر مقام واجد صلاحیت مستقل و بی طرف دیگر مورد اعتراض قرار دهد و در یک چنین مواردی از تصمیم فوری برخوردار شود.
 
ماده 38
1- کشورهای عضومتعهد می شوند که هنگام مخاصمات مسلحانه ای که با کودکان ارتباط پیدا می کند مقررات حقوق بین الملل بشر دوستانه قابل اعمال را محترم بشمارند و احترام به مقررات مذکور را تضمین کنند.
2- کشور های عضو کلیه اقدامات امکان پذیر را به عمل خواهند آورد تا تضمین کنند که اشخاصی که به سن 15 سالگی نرسیده اند در مخاصمات شرکت مستقیم نداشته باشند.
3- کشور های عضو از پذیرش اشخاصی که به سن 15 سالگی نرسیده اند در نیروهای مسلح خود اجتناب خواهند کرد در پذیرش اشخاص بین 15 سال و 18 سال کشورهای عضو تلاش خواهند نمود اولویت را به آنهایی دهند که سن بیشتری دارند.
4- کشورهای عضو طبق تعهدات ناشی از حقوق بین الملل بشردوستانه مربوط به حمایت از افراد غیر نظامی در مخاصمات مسلحانه کلیه اقدامات امکان پذیر را برای تضمین حمایت و مراقبت از کودکانی که به علت مخاصمات مسلحانه در معرض آسیب قرار می گیرند به عمل خواهند آورد.
 
ماده 39
کشورهای عضو کلیه اقدامات مقتضی را به عمل خواهند آورد تا بهبود جسمانی و روانی و ادغام مجدد اجتماعی کودکی که قربانی هر گونه بی توجهی، بهره کشی، آزار، شکنجه یا سایر اشکال رفتار یا تنبیه بیرحمانه غیر انسانی یا تحقیرآمیز، و یا مخاصمات مسلحانه واقع شده است، تسریع گردد. بهبود و              ادغام مجدد مذکور باید در محیطی صورت پذیرد که تندرستی، عزت نفس و منزلت کودک را تقویت می کند.
 
ماده 40
1- کشورهای عضو این حق را برای کودک مجرم، متهم یا مظنون به نقص قوانین کیفری به رسمیت می شناسند که با او به روشی که موجب اعتلای مفهوم شرف و ارزش در ذهن کودک می گردد رفتار شود، روشی که احترام کودک به حقوق بشر و آزادی های اساسی دیگران را تقویت کند و به سن کودک و مطلوبیت ترویج ادغام مجدد کودک در جامعه کودک در جامعه و ایفای نقشی سازنده توسط کودک جامعه توجه داشته باشد.
2-   به این منظور و با عنایت به مفاد مربوطه در اسناد بین المللی کشورهای عضو به ویژه تضمین خواهند کرد که:
الف) هیچ کودکی نباید به سبب فعل یا ترک فعلی که در زمان ارتکاب به موجب قوانین ملی بین المللی ممنوع نبوده است مجرم، متهم یا مظنون به نقض قوانین کیفری حداقل از شناخته شود
ب) هر کودک مظنون یا متهم به نقض قوانین کیفری تضمین های زیر برخوردار باشد:
(1) تا زمانی که گنهکار بودن او بر طبق قانون ثابت نشده است بیگناه فرض شود.
(2) به سرعت و مستقیماً و در موارد مقتضی از طریق والدین یا سرپرستان قانونی خود از اتهامات وارده علیه خود اطلاع یابد و برای تهیه و ارائه دفاعیه خود از کمک حقوقی یا دیگر کمک های مقتضی برخوردار شود.
(3) رسیدگی به اتهام بدون تأخیر و توسط یک مقام یا مرجع قضایی واجد صلاحیت، مستقل و بیطرف، در یک دادرسی عادلانه مطابق با قانون و با موجود بودن کمک حقوقی یا دیگر کمک های مقتضی و منوط به مغایر نبودن با منافع عالیه کودک و به ویژه با توجه به سن یا وضعیت کودک با حضور والدین یا سرپرستان قانونی او صورت پذیرد.
(4) ملزم نگردد شهادت دهد یا اعتراف به گناه نماید، و امکان بررسی اظهارات شهود مخالف و کسب اجازه برای شرکت شهود خود و بررسی اظهارات آنان را در شرایط مساوی داشته باشد.
(5) در صورتی که مجرم شناخته شود بتواند از مقام یا مرجع قضایی واجد صلاحیت مستقل و بیطرف بالاتری بخواهد مطابق با قانون حکم صادره و هر گونه اقدام ناشی از آن را مورد تجدید نظر قرار دهد.
(6) در صورتی که کودک قادر به فهمیدن زبان مورد استفاده یا تکلم به آن زبان نباشد بتواند از یاری یک مترجم به طور رایگان برخوردار شود.
(7) در کلیه مراحل دادرسی حریم شخصی او کاملاً محفوظ بماند.
3- کشورهای عضو تلاش خواهند نمود وضع قوانین و مقررات و تأسیس مراجع و نهادهایی که به عنوان مجرم، متهم یا مظنون به نقض قوانین کیفری اختصاص دارند را ترویج نمایند و خصوصاً اقدامات ذیل را معمول خواهند داشت:
الف) تعیین حداقل سنی که پایین تر از آن نتوان کودکان را دارای قابلیت نقض قوانین کیفری محسوب کرد.
ب) در صورت مقتضی و مطلوب بودن اعمال تدابیری برای برخورد با این گونه کودکان بدون توسل به دادرسی های قضایی منوط به این که حقوق بشر و ضمانت های حقوقی کاملاً رعایت شوند.
4- به منظور تضمین این که با کودکان به روشی متناسب با رفاه و شرایط و جرم آنها رفتار شود باید تمهیدات گوناگونی از قبیل مقررات مراقبت، راهنمایی و نظارت و نیز مشاوره، تعلیق مجازات، نگهداری توسط خانواده، جایگزین، آموزش برنامه های آموزش حرفه ای و سایر اقدامات جایگزین مراقبت در مؤسسات فراهم باشد.
 
ماده  41
مفاد پیمان نامه حاضر تأثیر بر قوانینی که در جهت تحقق حقوق کودک مؤثرتر می باشند و ممکن است جز موارد زیر باشند نخواهند داشت:
الف) قوانین کشور عضو یا
ب) قوانین بین المللی لازم الاجرا در آن کشور.
 
 
بخش دوم
 
ماده 42
کشورهای عضومتعهد می شوند به طور گسترده و به طریقی مناسب و فعال اصول و مفاد پیمان نامه رابه نحوی یکسان به اطلاع بزرگسالان و کودکان برسانند.
 
ماده 43
1-به منظور بررسی پیشرفت کشورهای عضو در دستیابی به تحقق تعهدات ناشی از پیمان نامه حاضر یک کمیته حقوق کودک تشکیل خواهد شد که وظایف آن در بندها و مواد بعدی تصریح شده است.
2-کمیته از ده کارشناس تشکیل خواهد شد که از نظر اخلاقی حسن شهرت داشته باشند و صلاحیت آنان در زمینه هایی که در پیمان نامه حاضر تصریح گردیده مورد تأیید باشد. اعضای کمیته را کشورهای عضو با توجه به پراکندگی جغرافیایی متناسب و نیز نظام های حقوقی اصلی از میان اتباع خود انتخاب می کنند و این افراد به صورت شخصی به انجام وظیفه در کمیته خواهند پرداخت.
3-اعضای کمیته با رأی مخفی از میان فهرست افرادی که توسط کشورهای عضو نامزد شده اند انتخاب خواهند شد. هر کشور عضو می تواند یکی از اتباع خود را نامزد نمایند.
4-اولین انتخابات کمیته حداکثر ظرف 6 ماه پس از قابل اجرا شدن پیمان نامه حاضر و سپس هر 2 سال یکبار برگزار خواهد شد. حداقل 4 ماه پیش از برگزاری هر یک از انتخابات دبیر کل سازمان ملل متحد طی نامه ای از کشورهای عضو دعوت خواهد کرد ظرف 2 ماه نامزدهای خود را معرفی نمایند. دبیر کل متعاقباً فهرستی از اسامی همه نامزدها به ترتیب حروف الفبا و با ذکر نام کشوری که هر یک را نامزد نموده است تهیه و به کشورهای عضو پیمان نامه حاضر تسلیم خواهد کرد.
5-انتخاب در اجلاس کشورهای عضو که به دعوت دبیرکل و در مقر سازمان ملل متحد تشکیل می شود برگزار خواهد شد. در اجلاس های مذکور که با حضور دو سوم کشورهای عضو رسمیت خواهند یافت افرادی که بیشترین تعداد آراء و اکثریت مطلق آرای نمایندگان حاضر و رأی دهنده کشورهای عضو را به دست آورند به عضویت کمیته انتخاب خواهند شد.
6-اعضای کمیته برای یک دوره 4 ساله انتخاب خواهند شد و در صورتی که باز هم نامزد شوند واجد شرایط برای انتخاب مجدد خواهند بود. دوره عضویت 5 تن از اعضای منتخب در اولین انتخابات در پایان دو سال خاتمه خواهند یافت. بلافاصله پس از اولین انتخابات اسامی این 5 نفر از طریق قرعه کشی توسط رئیس جلسه تعیین خواهد شد.
7-در صورتی که یکی از اعضای کمیته فوت کند یا استعفا دهد، یا به هر دلیلی اعلام نماید که دیگر قادر به انجام وظیفه در کمیته نمی باشد، کشور عضوی که این عضو را نامزد کرده داست کارشناس دیگری را از میان اتباع خود معرفی خواهد کرد تا در صورت تصویب کمیته تا پایان دوره در کمیته به انجام وظیفه بپردازد.
8- کمیته آئین نامه داخلی خود را تنظیم خواهد کرد.
9- کمیته ماموران خود را برای یک دوره دو ساله انتخاب خواهد کرد.
10-     جلسات کمیته معمولاً در مقر سازمان ملل متحد یا هر مکان مناسب دیگری که کمیته تعیین کند برگزار خواهد شد. کمیته به طور معمول سالانه تشکیل جلسه خواهد داد. مدت جلسات کمیته در جلسه ای با شرکت کشورهای عضو پیمان نامه حاضر و منوط به تصویب مجمع عمومی تعیین خواهد شد و در صورت لزوم مورد تجدید نظر قرار خواهد گرفت.
11-     دبیرکل سازمان ملل متحد کارمندان و تجهیزات لازم را برای عملکرد ثمربخش کمیته طبق پیمان نامه حاضر فراهم خواهد نمود.
12-    با تأیید مجمع عمومی اعضای کمیته ای که به موجب پیمان نامه حاضر تشکیل می شود از محل منابع سازمان ملل متحد و طبق شرایطی که مجمع عمومی تعیین می نماید حقوق دریافت خواهند کرد.
 
ماده 44
1- کشورهای عضومتعهد می شوند از طریق دبیر کل سازمان ملل متحد گزارشاتی در مورد اقداماتی که به منظور تحقق حقوق به رسمیت شناخته شده در پیمان نامه حاضر به عمل آمده اند و پیشرفت هایی که در برخورداری از این حقوق صورت گرفته است را به ترتیب ازیر به کمیته تسلیم نمایند:
الف) ظرف دو سال از تاریخ لازم الاجرا شدن پیمان نامه برای کشور عضو مربوطه
ب) سپس هر پنج سال یک بار
2- گزارشاتی که طبق ماده حاضر تهیه می شوند بایدعوامل و مشکلاتی که ممکن است موجود باشند و بر میزان انجام تعهدات ناشی از پیمان نامه حاضر تأثیر می گذارند را مشخص سازند. گزارشات برای آن که درکی جامع از اجرای پیمان نامه در کشور مربوطه به دست دهند، باید حاوی اطلاعات کافی نیز باشند.
3- برای آن کشور عضوی که گزارش اولیه جامعی به کمیته تسلیم کرده است ضرورتی ندارد در گزارشات بعدی خود موضوع بند 1 (ب) این ماده اطلاعات پایه ای که قبلاً ارائه نموده است را تکرار کند.
4- کمیته می تواند از کشورهای عضو بخواهد اطلاعات بیشتری در مورد اجرای پیمان نامه ارائه دهند.
5- کمیته گزارش فعالیت های خود را هر دو سال یکبار از طریق شورای اقتصادی و اجتماعی به مجمع عمومی تسلیم خواهد کرد.
6- کشورهای عضو گزارشات خود را به طور گسترده در کشور خود در اختیار عموم قرار خواهند داد.
 
ماده 45
به منظور ترویج اجرای هر چه مؤثر تر پیمان نامه و تشویق همکاری های بین المللی در زمینه های تحت پوشش پیمان نامه:
الف) سازمان های تخصصی، صندوق کودکان سازمان ملل متحد و سایر ارگان های سازمان ملل متحد می توانند در بررسی اجرای مفادی از این پیمان نامه که در حوزه وظایف آنها واقع می شود شرکت داشته باشند. کمیته می تواند از سازمان های تخصصی، صندوق کودکان سازمان ملل متحد و سایر نهادهای واجد صلاحیت که مناسب تشخیص دهد دعوت نماید تا در مورد اجرای پیمان نامه در زمینه های مرتبط با حوزه وظایف خود نظرات تخصصی ارائه نمایند. کمیته می تواند از سازمان های تخصصی، صندوق کودکان سازمان ملل و سایر ارگان های سازمان ملل متحد دعوت نماید تا در مورد اجرای پیمان نامه در زمینه های حوزه فعالیت های آنها واقع می شود گزارشاتی تسلیم نمایند.
ب) کمیته می تواند در صورتی که   مناسب بداند هر گزارش دریافتی از کشورهای عضو را که حاوی درخواست برای مشاوره یا مساعدت فنی یا نمایانگر نیاز به آن باشد همراه با ملاحظات و پیشنهاداتی که ممکن است کمیته در این زمینه داشته باشد برای سازمان های تخصصی، صندوق کودکان سازمان ملل متحد و سایر نهادهای واجد صلاحیت ارسال نماید.
پ) کمیته می تواند به مجمع عمومی توصیه کند که از دبیر کل درخواست نماید از طرف کمیته در مورد موضوعات خاصی مربوط به حقوق کودکان مطالعاتی انجام دهد.
ت) کمیته می تواند بر پایه اطلاعاتی که ازطریق اجرای مواد 44 و 45 پیمان نامه حاضر دریافت می کند پیشنهادات و توصیه های کلی ارائه دهد. این گونه پیشنهادات و توصیه های کلی باید برای کشور های عضو موبوطه ارسال گردد و همراه با نظرات کشورهای عضو چنانچه نظراتی موجود باسد به مجمع عمومی گزارش شود.
 
 
بخش سوم
 
ماده 46
پیمان نامه حاضر جهت امضای کلیه کشورها مفتوح خواهد بود.
 
ماده 47
پیمان نامه حاضر منوط به تصویب است. اسناد تصویب به دبیر کل سازمان ملل متحد سپرده خواهند شد.
 
ماده 48
پیمان نامه حاضر جهت الحاق کلیه کشورها مفتوح خواهد ماند. اسناد الحاق به دبیر کل سازمان ملل متحد سپرده خواهند شد.
 
 ماده 49
1-       پیمان نامه حاضر سی روز پس از سپرده شدن بیستمین سند تصویب یا الحاق به دبیر کل سازمان ملل متحد قابل اجرا خواهند بود.
2-       تاریخ لازم الاجرا شدن پیمان نامه حاضر در مورد هر کشوری که پس از سپرده شدن در بیستمین سند تصویب یا الحاق، پیمان نامه را تصویب می کند یا به آن ملحق می شود، سی روز پس از تاریخ سپردن سند تصویب یا الحاق توسط آن کشور خواهد بود.
 
ماده 50
1- هر یک از کشور های عضو می تواند اصلاحیه ای پیشنهاد کرده و آن را به دبیر کل سازمان ملل متحد تحویل دهند. دبیر کل سپس اصلاحیه پیشنهادی را برای کشور های عضو ارسال خواهد نمود و از آنها درخواست خواهد کرد نظر خود را درباره برپایی کنفرانس کشورهای عضو به منظور بررسی و رأی گیری در مورد پیشنهادات اعلام نمایند.
چنانچه ظرف 4 ماه از تاریخ ارسال حداقل یک سوم کشورهای عضو موافق برگزاری چنین کنفرانسی باشند دبیر کل سازمان ملل متحد برگزار خواهد کرد.
هر اصلاحیه ای که مورد تصویب اکثریت کشورهای عضو حاضر و رأی دهنده کنفرانس قرار گیرد جهت تصویب به مجمع عمومی تسلیم خواهد شد. 
2- اصلاحیه ای که مطابق با بند 1 ماده حاضر به تصویب برسد پس از تصویب مجمع عمومی و پذیرش دو سوم کشور های عضو قابل اجرا خواهد بود.
3- زمانی که اصلاحیه ای قابل اجرا می شود برای آن دسته از کشورهای عضو که آن را پذیرفته اند لازم الاجرا خواهد بود و دیگر کشورهای عضو همچنان ملزم به اجرای مفاد پیمان نامه حالضر و اصلاحیه هایی که قبلاً پذیرفته اند خواهند بود.
 
ماده 51
1- دبیر کل سازمان ملل متحد متن تحفظ کشور ها را که در زمان تصویب یا الحاق تسلیم می شوند دریافت و برای کلیه کشورها ارسال خواهد کرد.
2-   تحفظی که با هدف و مقصود پیمان نامه دحاصر مغایرت داشته باشد مجاز نیست.
3- تحفظ را می توان در هر زمان با ارسال اعلامیه رسمی به دبیر کل سازمان ملل متحد باز پس گرفت و دبیر کل سپس این امر را به اطلاع کلیه کشورها خواهد رساند. چنین اعلامیه ای از تاریخ وصول توسط دبیر کل نافذ خواهد بود.
 
ماده 52
هر یک از کشورهای عضو می توانند با ارسال اعلامیه کتبی برای دبیر کل سازمان ملل متحد از عضویت پیمان نامه حاضر خارج شوند. خروج از عضویت پیمان نامه یک سال پس از تاریخ دریافت اعلامیه توسط دبیر کل صورت می پذیرد.
 
ماده 53
 دبیر کل سازمان ملل متحد به عنوان امانتدار پیمان نامه حاضر تعیین شده است.
 
ماده   54
 نسخه اصلی پیمان نامه حاضر که متون عربی، چینی، انگلیسی، فرانسه، روسی و اسپانیایی آن همگی از اعتبار یکسان برخوردارند نزد دبیر کل سازمان ملل متحد تودیع خواهد شد.
با حضور امضا کنندگان تام الاختیار زیر که از طرف دولت های مطبوع خود برای این امر کاملاً مجاز می باشند، پیمان نامه حاضر به امضا رسید.
 
     
  
پیاده سازی پورتال ( پرتال ) و خدمات الکترونیک توسط پارسه رایانه توس